ETIAS, EES en UK ETA: dit zijn de nieuwe inreisregels voor 2026 en 2027

Er verandert het nodige aan de grens, al gaat het niet in één keer. Hieronder op een rij wat al geldt, wat er nog aankomt, en voor wie dit relevant is.

Het Entry/Exit System (EES) is al live

Het EES, het digitale systeem waarbij vingerafdrukken en een gezichtsscan de handmatige paspoortstempel vervangen voor kort verblijvende bezoekers van buiten de EU, is sinds 10 april 2026 volledig operationeel, na een geleidelijke uitrol vanaf oktober 2025. Sindsdien zijn er al tientallen miljoenen in- en uitreizen geregistreerd. Voor reizigers met een EU-paspoort verandert dit weinig direct, maar het is de basis waarop ETIAS straks voortbouwt.

ETIAS: nog niet verplicht, wel in aantocht

ETIAS (European Travel Information and Authorisation System) is een digitale reistoestemming voor bezoekers van buiten de EU die nu visumvrij naar het Schengengebied mogen reizen — denk aan reizigers uit het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en tal van andere landen. Voor Nederlandse EU-paspoorthouders zelf geldt ETIAS niet; het is vooral relevant voor niet-EU familie, vrienden of reisgenoten die mee willen naar Europa.

Belangrijk om te weten:

ETIAS is naar verwachting in het laatste kwartaal van 2026 operationeel, na jaren van uitstel.
Na de start volgt een overgangsperiode, waarin ETIAS nog niet verplicht is.
Daarna volgt nog een gewenningsperiode, waarin vooral reizigers die voor het eerst reizen na de overgangsperiode nog zonder ETIAS door kunnen.
De kosten bedragen naar verwachting €20 per aanvraag, met vrijstelling voor reizigers onder de 18 of boven de 70 jaar, en voor familieleden van EU-burgers met vrij verkeer van personen.
Een ETIAS is geldig voor 3 jaar of tot het paspoort verloopt, wat eerder is.

Verwacht dus niet dat ETIAS per direct verplicht is zodra het systeem live gaat — de daadwerkelijke verplichting volgt pas na de genoemde overgangsperiodes.

UK ETA: al verplicht sinds april 2025

Voor wie naar het Verenigd Koninkrijk reist, geldt inmiddels een vergelijkbaar systeem dat al wél volledig verplicht is: de UK ETA (Electronic Travel Authorisation). Sinds 2 april 2025 is deze verplicht voor alle EU-nationaliteiten, dus ook voor Nederlandse reizigers.

De kosten zijn per 8 april 2026 gestegen van £16 naar £20, een stijging van 25%.
Een UK ETA is geldig voor 2 jaar of tot het paspoort verloopt, en geeft recht op meerdere inreizen voor verblijven tot 6 maanden per keer.
Een ETA geldt voor het Verenigd Koninkrijk, Jersey, Guernsey en het eiland Man.
Britse en Ierse paspoorthouders, en mensen met een bestaande Britse verblijfsvergunning, hebben geen ETA nodig.
Een ETA is geen garantie voor toegang: het is een reistoestemming, geen visum.

Wat betekent dit voor de planning van je volgende reis?

Reis je met een niet-EU-partner, vriend of familielid naar Europa? Houd rekening met ETIAS zodra dat systeem daadwerkelijk verplicht wordt, en vraag deze ruim van tevoren aan.
Ga je naar het Verenigd Koninkrijk? Regel de UK ETA vooraf online; dit is nu al verplicht en kost inmiddels £20.
Check bij twijfel altijd de officiële overheidsbronnen (voor het VK: gov.uk) vlak voor vertrek, aangezien tarieven en exacte data kunnen wijzigen.

Meer weten over aanbieders die verder helpen met een goed voorbereide reis? Bekijk het overzicht van aanbieders op TravelConcurrent.